We facilitate the Intelligence Age®

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Strategic intelligence als tegenkracht voor destructief narcisme aan de top.

 

Samenvatting boek “Big Boys Big Egos and Strategic Intelligence”, verschenen in oktober 2015

Narcisme komt nog steeds veel voor in de top van het bedrijfsleven, in de politiek en bij non-profit organisaties. Narcisme is een noodzakelijk element voor effectief leiderschap, mits in de juiste proporties, maar kan evengoed negatief doorslaan. Er kan dus sprake zijn van positief en destructief narcisme. Goede voorbeelden zijn Steve Jobs (Apple), Michael Eisner (Walt Disney), Jack Welch (GE), Ingvard Kamprad (IKEA) en Henri Ford (Ford Motor Company). Allemaal leiders met visie en charisma die in staat waren hun werknemers op een geweldige manier te inspireren en te motiveren. Voorbeelden van destructief narcisme zijn er ook. Denk aan de zonnekoningen aan de top van vele organisaties in de publieke en private sector. Denk daarbij aan de grote accountants, de top van de banken en de verzekeringsmaatschappijen, de woningcorporaties, Imtech en recent Volkswagen. Het wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat narcisme objectief meetbaar is door te kijken naar 5 elementen die iets zeggen over de narcistische persoonlijkheid van een bestuursvoorzitter. Deze 5 elementen zijn media, beloning, macht, groei en emolumenten. Variabelen die we objectief kunnen vaststellen zijn onder andere het aantal publicaties in de pers, aantal prijzen, grootte van foto’s in het jaarverslag, compensatie, dualiteit, aantal en grootte van de acquisities en bijzondere emolumenten zoals het privégebruik van het bedrijfsvliegtuig. Narcisme is geen persoonlijkheidsstoornis die al dan niet incidenteel aanwezig is, maar het is een persoonlijkheidsdimensie waar iedereen van hoog tot laag op kan scoren.

Strategic intelligence is de manier om de tegenkrachten naar het bestuur te organiseren. Strategic intelligence in de onderneming wordt uitgevoerd door een klein team van 3-4 professionals die rechtstreeks rapporteren aan de top. Daarmee ligt strategic intelligence op een hoger niveau dan risk management, omdat de focus van strategic intelligence ligt in het verkrijgen van de maximale insights & foresights, gerelateerd aan alle elementen in de dynamiek in de externe omgeving: de toekomstige ontwikkelingen op markten, bij klantengroepen, concurrentie, nieuwe regel- en wetgeving, nieuwe technologieën en meer. De belangrijkste doelstelling van strategic intelligence is het tijdig voorkomen dat de onderneming in een strategische crisis raakt voordat het te laat is, waarbij niet de geijkte oplossingen worden genomen zoals het snijden in de kosten en het ontslaan van mensen. Et strategisch intelligence team biedt dus die noodzakelijke tegenkrachten tegen de grote ego’s, tegen de zelfingenomenheid, de arrogantie en de zelfvoldaanheid aan de top om te voorkomen dat te lang wordt doorgegaan op de successen uit het verleden.

Ford Motor Company is een mooi voorbeeld. Toen Alan Mulally in 2006 de overstap maakte als CEO van Boeing naar Ford Motor Company vielen er ook ontslagen en bouwde hij de schulden af. In 2009 maakte Ford weer winst na het zware verlies van US$ 14,7 in 2008. Wat maakte nu het cruciale verschil? Mulally had bij zijn komst een strategic intelligence team met een war room gecreëerd. Zo’n 18 maanden lang waren zijn collega-bestuursleden hiervan niet op de hoogte. In zijn war room had hij drie wanden in de kleuren groen, oranje en rood. Het was Mulally’s strategische intelligence aanpak voor het visualiseren van “Ford’s Global Battlefield” en zijn manier om de tegenkrachten in de top van de onderneming te realiseren.

Air France KLM is een ander voorbeeld waar de tegenkrachten richting raad van bestuur en raad van commissarissen ontbreken. In 2004 werd KLM verkwanseld aan Air France. Al jarenlang vertoont KLM een slechte performance veroorzaakt door het “bastion” Air France en de prijsconcurrentie van spelers als EasyJet en Ryan Air. In 2016 overweegt Ryan Air te starten op Amsterdam Schiphol, thuisbasis van KLM. Ryan Air startte eind jaren negentig. In 2000 had het slechts 13 vliegtuigen (KLM 186), in 2005 waren de verhoudingen 60/182 en in 2015 320/200. Air France KLM is nu al maanden bezig om Transavia in te zetten als prijsconcurrent tegen EasyJet en Ryan Air. In feite is Air France KLM ruim tien jaar te laat.

Bij strategic intelligence gaat het dus niet zo zeer om “management of control” maar om “management of opportunities”. De strategic intelligence professionals gebruiken hiervoor unieke analyse-tools zoals o.a strategic war mapping, scenario analyse, competitive arena analyse, grey swans analyse, strategy under uncertainty, early warnings. Kortom, strategic intelligence professionals leveren aan de top de wapenfeiten voor de beste beslissingen met een vooruitblik van 12-24 maanden. Hierdoor bieden zij de noodzakelijke tegenkrachten tegen de grote ego’s aan de top. Deze professionals zijn hiertoe in staat omdat zij vaak ook een company radar room ter beschikking hebben waarin alle dynamiek van de veranderingen in de externe omgeving gemonitord worden. Naast Ford Motor Company is Cisco een voorbeeld van een bedrijf met zo’n company radar room, soms ook wel war room geheten zoals bij Ford.


Auteurs

Het boek” Big Boys Big Egos and Strategic Intelligence” verschijnt in oktober 2015. Auteurs zijn Joseph H.A.M. Rodenberg, managing partner van Rodenberg Tillman & Associates, actief in strategische intelligence en strategie vraagstukken en Dr. Antoinette Rijsenbilt, verbonden aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

 

 

 

 

Copyright ©2017 Rodenberg Tillman & Associates

Affiliated with